اپاندیموما سومین نوع شایع تومور مغزی در کودکان است که تقریباً 10 درصد از نئوپلاسم‌های اولیه سیستم اعصاب مرکزی را در برمی‌گیرد. این یک تومور نورواپیتلیال است که ممکن است در پوشش اپندیمال سیستم بطنی یا کانال مرکزی نخاع یا اطراف آنها را ایجاد شود. اپاندیموما سه بخش مجزا شامل ستون فقرات، مغز خلفی و بالای چادرینه را میتواند درگیر کند. حدود دوسوم اپاندیموما در ناحیه مغز خلفی ایجاد می‌شوند. با انجام عمل جراحی و رادیوتراپی، میزان بقای 5 ساله بین 50 تا 81 درصد گزارش شده است. پیش‌آگهی فردی به سن، میزان رزکسیون و به طور فزاینده‌ای به متغیرهای بیولوژیکی فرد بستگی دارد. نقش شیمی درمانی برای نوزادان و بیماران مبتلا به بیماری‌ها پس از عمل در حال بررسی است.

با وجود اینکه تومورهای مغزی در کودکان چندان رایج نیست اما اپاندیموما از رایج‌ترین انواع سرطان مغز بین کودکان به شمار می‌رود. این نوع از تومورها می‌تواند در مغز، مخچه و یا نخاع رشد کند و بسته به محل ایجاد آن زیر نظر پزشک درمان می‌شود

اپاندیمومای کودکی

در این بیماری، سلول‌های سرطانی بدخیم در بافت مغز و نخاع ایجاد می‌شوند. مغز عملکردهای حیاتی بدن مانند حافظه و یادگیری، هیجانات و حس‌ها (شنوایی، بینایی، بویایی، چشایی و لامسه) را کنترل می‌کند. نخاع از باندل‌های فیبرهای عصبی که از بیشتر قسمت‌های بدن به وسیله عصب‌ها به مغز متصل می‌شود ساخته شده است. اپاندیموما در کودکان از سلول‌های اپاندیمال در بطن‌ها و مجرای مغزی – نخاعی ایجاد می‌شود. سلول‌های اپاندیمال، مایع مغزی نخاعی را تولید می کنند.

علت ایجاد بسیاری از انواع تومورهای مغزی در کودکان هنوز ناشناخته است. علائم و نشانه‌های اپندیمومای کودکان در همه کودکان یکسان نیستند. علائم و نشانه‌های این بیماری به موارد زیر بستگی دارند:

  • سن کودک
  • محل ایجاد تومور

این علائم و نشانه‌ها ممکن است به دلیل ابتلا به اپاندیموما یا بیماری‌های دیگر ایجاد شوند. اگر کودک شما هر یک از علائم زیر را دارد به پزشک مراجعه کنید:

  • سر دردهای مکرر
  • تشنج
  • حالت تهوع و استفراغ
  • درد و خشک‌شدگی گردن
  • عدم تعادل یا اختلال در راه رفتن
  • ضعف در پاها
  • تاری دید
  • کمر درد
  • تغییر در عادات اجابت مزاج
  • اختلال در ادرار کردن
  • گیجی و تحریک‌پذیری

انواع تومور

سازمان جهانی سلامت WHO تومورهای اپاندیموما را به 5 گروه تقسیم می‌کند:

  • ساب اپاندیموما (گرید 1)
  • اپندیمومای میگزوپاپیلاری (گرید 1)
  • اپاندیموما (گرید 2)
  • اپاندیموما (RELA fusion–positive ependymoma)
  • اپندیمومای آناپلاستیک (گرید 3)

درجه تومور بیان‌کننده شدت ناهنجاری سلول‌های سرطانی در زیر میکروسکوپ و سرعت رشد و گسترش تومور است. سلول‌های سرطانی با گرید پایین (گرید 1) بیشتر از سلول سرطانی گرید بالا (گرید 2 و گرید 3) شبیه به سلول‌های سالم هستند. این سلول‌ها نسبت به سلول‌های سرطانی گرید 2 و گرید 3 با سرعت کمتری تمایل به رشد و گسترش دارند.

تشخیص

آزمایش‌هایی که برای بررسی مغز و نخاع به کار برده می‌شوند برای تشخیص اپندیمومای دوران کودکی نیز به کار برده می‌شوند. آزمایش‌ها و فرایندهای زیر ممکن است برای تشخیص این بیماری به کار برده شوند:

  • معاینه فیزیکی و بررسی سوابق پزشکی: معاینه بدن برای بررسی علائم عمومی سلامتی مانند بررسی علائم بیماری‌ها مانند برآمدگی‌ها یا هر چیز غیرطبیعی دیگر. سوابق پزشکی بیمار شامل عادات و بیماری‌ها و اقدامات درمانی که بیمار در گذشته داشته یا انجام داده است می‌شود.
  • معاینه مغز و اعصاب: یک سری سؤال و آزمایش برای بررسی عملکرد مغز، نخاع و عصب‌ها پرسیده شده و انجام می‌شود. در این معاینه وضعیت روانی بیمار، هماهنگی و توانایی وی در راه رفتن، سلامت عضلانی، حس‌ها و واکنش‌های بدن مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. به این آزمایش‌ها معاینه مغز و اعصاب نیز گفته می‌شود.
  • ام آر آی (تصویربرداری رزونانس مغناطیسی) با گادولینیوم: ام آر آی فرایندی است که در آن از مغناطیس، امواج رادیویی و یک کامپیوتر برای گرفتن عکس‌های دقیق از داخل مغز و نخاع استفاده می‌شود. ماده‌ای به نام گادولینیوم در ورید تزریق شده و در خون جریان می‌یابد. گادولینیوم سلول‌های سرطانی را جمع کرده و آنها را با رنگ روشن‌تر در عکس مشخص می‌کند. به این فرایند تصویربرداری رزونانس مغناطیسی هسته (ان ام آر ای) نیز گفته می‌شود.

لومبار پانکچر: این فرایند برای جمع‌آوری مایع مغزی نخاعی از ستون فقرات به کار برده می‌شود. در این فرایند یک سوزن بین استخوان‌های ستون فقرات قرار داده می‌شود و نمونه مایع مغزی نخاعی به وسیله آن جمع‌آوری می‌شود. نمونه مایع مغزی نخاعی در زیر میکروسکوپ بررسی شده و علائم سلول‌های سرطانی مشخص می‌شود. این نمونه ممکن است برای بررسی میزان پروتئین و گلوکوز موجود در آن نیز مورد بررسی قرار گیرد. پروتئین بیش از حد طبیعی و گلوکوز کمتر از مقدار مجاز می‌تواند نشانه وجود تومور باشد. به این فرایند ال پی یا تپ ستون فقرات نیز گفته می‌شود.